|
Spis treści
Wiadomości ogólne
Śpiwór jest jednym z najważniejszych elementów wyposażenia górskiego. Bardzo często jest jedynym w okolicy ciepłym miejscem w którym możemy się przespać. W przypadku długotrwałych wędrówek w warunkach zimowych ciepły śpiwór daje komfort umożliwiający wypoczynek psychiczny i fizyczny. Właściwy wybór śpiwora ma znaczenie zarówno podczas weekendowego wyjazdu za miasto jak i podczas wielodniowych ekspedycji. Fachowych porad powinni udzielać sprzedawcy ale żeby zadać właściwe pytania należy dysponować przynajmniej minimum informacji. Temu celowi ma służyć poniższy tekst.
Śpiwór podczas noclegu w górach powinien zapewnić naszemu ciału optymalna dla snu i wypoczynku temperaturę. Należy podkreślić że nie istnieje idealny śpiwór dla wszystkich warunków klimatycznych. Dobrze definiując nasze potrzeby możemy jednak wybrać produkt optymalny. Rozważając od strony fizycznej nocleg w górach należy brać pod uwagę cztery czynniki odpowiedzialne za utratę ciepła:
- Konwekcja (unoszenie) powietrza - powietrze cyrkulujące wewnątrz śpiwora odbiera naszemu ciału energie a przy lekko niedopiętym zamku błyskawicznym miesza się z zimnym powietrzem otoczenie powodując dodatkową utratę energii. Zbyt obszerny śpiwór sprzyja temu negatywnemu zjawisku.
- Promieniowanie (radiacja) - nasze ciało wypromieniowuje energię w zakresie podczerwieni która jest częściowo odbijana przez wewnętrzny materiał śpiwora, a częściowo magazynowana w powietrzu zawartym w wypełnieniu (puch).
- Parowanie - osuszając wilgotną skórę nasze ciało wydatkuje energię. Ważne jest aby materiały zastosowane do uszycia śpiwora zapewniały łatwe odprowadzenie wilgoci na zewnątrz.
- Przewodzenie - leżąc w śpiworze, ciężarem własnego ciała zgniatamy komory wypełnione materiałem izolacyjnym pozbawiając go powietrza, dochodzi wtedy do prawie bezpośredniego kontaktu ciała z podłożem. W tym przypadku ciepło naszego ciała błyskawicznie przenika do podłoża. Z tego powodu konieczne jest stosowanie karimat lub innych materacy.
Przy projektowaniu śpiworów nie bierze się pod uwagę płci użytkownika. Należy jednak zwrócić uwagę na to, że zazwyczaj kobiety potrzebują w tych samych warunkach atmosferycznych cieplejszego śpiwora. Wybierając śpiwór należy samemu sobie uświadomić jak bardzo jesteśmy wrażliwi na zimno. Jest to sprawa bardzo indywidualna i nie idzie w parze ze wzrostem bądź waga ciała. Należy podkreślić że śpiwór nie grzeje a jedynie izoluje i magazynuje energie produkowaną przez ciało ludzkie. Wycieńczony i wychłodzony człowiek (ofiara wypadku) będzie odczuwał dotkliwe zimno w tym samym śpiworze w porównaniu z zahartowanym i najedzonym osobnikiem.
spis treści
Zakresy temperatur
Producenci śpiworów dosyć niefrasobliwie podają na etykietkach zakresy temperatur. Na ogół podawane są dwie liczby, temperatura minimalna i maksymalna przy jakich można śpiwora używać. Podawanie temperatury maksymalnej na przykład +25 stopni tylko mnie rozśmiesza. Czy znaczy to że w temperaturze +28 stopni nie mogę się położyć na rozpiętym śpiworze? W temperaturze +25 stopni w każdym śpiworze rozepnę zamek błyskawiczny. Skoncentrujmy się wiec tylko na temperaturach minimalnych. Jeśli podaną mamy tylko jedną temperaturę minimalną to oznacza ona tak zwaną temperaturę ekstremalną. Druga temperatura minimalna (jeśli jest) oznacza tak zwaną temperaturę komfortową (jest wyższa od ekstremalnej).
Wokół tych dwóch pojęć panuje pewne zamieszanie. Postaram się je trochę rozwikłać. Temperatura komfortowa określa temperaturę otoczenia przy której śpiący w śpiworze człowiek traci tylko tyle ciepła ile dostarczają normalne procesy przemiany materii podczas snu. Oznacza to, że nasz organizm nie jest obciążony produkcją dodatkowej energii. Temperatura ekstremalna określa temperaturę otoczenia przy której nie śpiący już człowiek w śpiworze odczuwa zimno ale nie jest to niebezpieczne dla jego życia. Wyznaczenie temperatury ekstremalnej jest bardzo trudne bo zależy mocno od wrażliwości na zimno, przemiany materii, kondycji psychicznej i fizycznej danego osobnika. Temperatura komfortowa i ekstremalna nie są ze sobą powiązane jakąś prostą zależnością liniową.
Można tylko przykładowo powiedzieć, że dla śpiworów z wypełnieniem sztucznym w zakresie temperatur 0 do -5 stopni, temperatura komfortowa jest o około 5 stopni wyższa (ekstremalna -5, komfortowa 0). Dla śpiworów z wypełnieniem puchowym w zakresie temperatur -10 do -15 stopni temperatura komfortowa jest o około 2-3 stopnie wyższa. Ta różnica się powiększa w zakresie niższych temperatur i dla temperatury ekstremalnej -30 stopni temperatura komfortowa wynosi -24 stopnie. Temperatura komfortowa zawsze jest podawana przy założeniu używania karimaty. Omawiane powyżej temperatury odnoszą się do warunków bezwietrznej i suchej pogody.
Mając zamiar korzystać ze śpiwora w umiarkowanych temperaturach, powyżej +5 stopni, czyli w lecie, możemy wybrać stosunkowo tanie i lekkie śpiwory z włókien sztucznych. W zakresie temperatur od +5 do -10 stopni powinniśmy używać śpiworów typu mumia z wypełnieniem sztucznym puchem. Tego typu śpiwory nazywane są czasem "trzy pory roku". Używamy ich od wczesnej wiosny do późnej jesieni. Śpiwory "całoroczne" umożliwiają spanie w przedziale temperatur od -10 do -20 stopni. Tu już obowiązkowo forma mumii i raczej wypełnienie puchem naturalnym. Śpiwory "ekstremalne" pozwalają przeżyć w temperaturach od -20 do -30 stopni. Forma mumii i specjalne materiały na pokrycie zewnętrzne. Śpiwory "wyprawowe" są szyte w zasadzie na indywidualne zamówienia, ich zakres temperatur sięga -40 stopni.
Waga śpiworów podawana jest na ogół razem z pokrowcem. Objętość śpiwora po spakowaniu mierzy się pod naciskiem 50 kg. Stosując rozwiązanie opisane w poniżej (ważne dodatki) można ją jeszcze znacznie zmniejszyć.
spis treści
Formy śpiworów i ich dopasowanie
Zasadniczo można wyróżnić obecnie cztery typy śpiworów:
- kołdra - prostokątny śpiwór rozpinany z boku i w nogach, czasem posiada dopinany kaptur, rzadko puchowy raczej anilanowy, wygodny ale raczej zimny, na lato i to nie w górach
- Let's Move - podobny w kształcie do klasycznej mumii ale szerszy w środkowej części, umożliwia przyjęcie pozycji embrionalnej podczas snu, średnia klasa w zakresie do 0 stopni
- mumia - optymalna forma pozwala uzyskać najlepszy stosunek pomiędzy wagą a zdolnościami izolacyjnymi
- specjalistyczne - wołałbym nazwać je dziwne, śpiwory nazywane Monster z rękawem puchowym na prawą rękę (jest też wersja dla mańkutów) aby leżąc w śpiworze gotować lub przewracać strony w książce, śpiwory dla myśliwych z dwoma rękawami żeby można było trzymać strzelbę i wiele podobnych
Rozróżniamy też zasadniczo cztery typy szycia komór śpiworów puchowych (bądź wypełnianych sztucznym puchem):
- pikowane - dwie warstwy materiału przeszyte na wylot a powstałe komory wypełnione puchem (ten sposób nadaje się najwyżej na kołdry)
- komory typu H - dwie warstwy materiału połączone są paskiem materiału, przekrój wygląda jak leżąca litera H gdzie poprzeczka jest właśnie tym dodatkowym materiałem, ten sposób szycia najczęściej stosowany w kurtkach puchowych
- komory typu S - dwie warstwy materiału połączone paskiem materiału ale po skosie, tak żeby szwy nie znajdowały się jeden nad drugim, trudniejsza, a wiec droższa produkcja ale właściwości izolacyjne lepsze, obecnie najczęściej stosowany sposób szycia śpiworów
- komory typu V - pomiędzy dwoma warstwami materiału znajduje się trzecia przyszyta na przemian do dolnej i górnej warstwy, bardzo trudne szycie (wiem bo sam sobie taki śpiwór uszyłem) ale bardzo dobre własności izolacyjne, obecnie rzadko stosowane
W przypadku śpiworów z włókien sztucznych możemy wyróżnić trzy typy szycia:
- na zakładkę - wygląda to jak ułożone na dachu gonty, najczęściej stosowany przy wypełnieniach z Polarguard'u
- dwuwarstwowo - dwie warstwy ocieplenia nie są ze sobą zszyte
- trzywarstwowe - stosowane w śpiworach wielosezonowych
Właściwe dobranie wielkości śpiwora jest dosyć ważne. Mała osoba w długim śpiworze pozostawia w dolnej części niewykorzystaną przestrzeń której jej nogi nie są w stanie dostatecznie ogrzać. Efektem są zmarznięte stopy. W zbyt obszernym śpiworze występuje, opisany wyżej, szkodliwy efekt cyrkulacji powietrza. Śpiwór nie może też być zbyt obcisły żeby komory mogły się całkowicie napełnić powietrzem. Szczególną uwagę zwraca się na kształt i wypełnienie komór w rejonie głowy i stóp jako miejsc najbardziej wrażliwych na zimno. Wnętrze śpiwora ma mniejszą powierzchnię niż zewnętrze aby uniknąć fałdowania się materiału wewnętrznego i zredukować wagę.
spis treści
Śpiwory puchowe
Biorąc pod uwagę własności izolacyjne, wagę i objętość po spakowaniu, śpiwory puchowe są nie do pobicia. Puch ma zdolność magazynowania wilgoci i skóra śpiącego człowieka jest sucha. Doskonałe własności izolacyjne i wilgoć zmagazynowana w puchu tworzą doskonałe warunki do snu. Zdolność magazynowania wilgoci jest w pewnych warunkach wadą. Wilgotny puch traci swoje własności izolacyjne wiec używanie śpiwora puchowego w warunkach permanentnej wilgoci (tropiki, żeglarstwo) jest niewskazane. Utrzymanie śpiwora puchowego w górach w stanie całkowicie suchym jest praktycznie niemożliwe. Obiegowe opinie stwierdzające że wilgotny puchowy śpiwór nie zapewnia właściwej izolacji wymagają pewnego sprostowania. Zauważalne pogorszenie zdolności izolacyjnych puchu występuje dopiero wtedy, gdy zaabsorbowana wilgoć spowoduje ponad 3-krotny wzrost ciężaru właściwego puchu. Czyli śpiwór ważący 1.7 kg i wypełniony 1.0 kg puchu musiałby ważyć ponad 3.7 kg (czyli zaabsorbował 2 litry wody) aby jego własności izolacyjne ulęgły pogorszeniu. Podane powyżej dane odnoszą się do puchu który nie został odtłuszczony chemicznie (taki stosuje się w śpiworach). Dane zaczerpnięto z materiałów firmy Globetroter i potwierdzono w trakcie prywatnej rozmowy.
Firmy Alpinus i Campus na swoich stronach internetowych podają trochę inne informacje: "50% zmniejszenie własności izolacyjnych przy wilgotności 25 %". Niestety, ani firma Alpinus ani Campus nie odpowiedziały na moje e-maile z prośbą o potwierdzenie tych danych. Śpiwór puchowy powinien być przechowywany w wodoszczelnym worku podczas transportu. Zawilgocenie śpiwora podczas noclegu w płachcie biwakowej jest na ogół powierzchniowe i nie wpływa na pogorszenie właściwości. Dopiero wielokrotne biwaki bez możliwości przesuszenia śpiwora mogą pogorszyć własności termoizolacyjne. Puch jest wyjątkowym produktem naturalnym i jak do tej pory nie mogą się z nim równać żadne włókna sztuczne. Do produkcji śpiworów używany jest puch gęsi i kaczy (z kaczek edendronowych). Dorosłe gęsi i kaczki żyjące w klimacie zimnym mają lepszy puch w porównaniu z żyjącymi w strefach umiarkowanych. Jakość puchu określana jest przez jego wielkość (pojedynczego "kłębka") i sprężystość (zdolność do "nadymania" się). Panuje zgodna opinia że puch gęsi jest najlepszy. Tego właśnie puchu używa się w śpiworach ekstremalnych i wyprawowych. Komory śpiwora wypełnione są mieszanką puchu i małych piórek w stosunku 90/10%. Taka kombinacja zapobiega zbrylaniu się puchu, powoduje bardziej równomierne wypełnienie komór i sprzyja nadymaniu się puchu. Spotykane są śpiwory z wypełnieniem puchowym 70/30% a nawet 50/50%. Należy zaliczyć je do niższej klasy choć w wielu warunkach mogą być z powodzeniem używane. Takie śpiwory mają mniejsze zdolności izolacyjne i większa wagę. Śpiwory z wypełnieniem 50/50% zaliczane są jeszcze do puchowych jednak na ogół aż 85% wypełnienia ma bardzo słabą zdolność nadymania się.
Kilka słów na temat sposobu pomiaru jakości puchu (niezbyt ważne dla użytkownika, ale wydaje mi się ciekawe). Próbka (1 uncja - 28 g) mieszanki 90/10% puchu pozostaje w cylindrze pomiarowym przez 24 h sprasowana. Następnie, po usunięciu tłoka, mierzymy objętość po rozprężeniu. Wynik powyżej 550 cali sześciennych objętości klasyfikuje puch jako dobry a wartość powyżej 650 cali sześciennych jako ekstra. Ilość puchu wypełniającego komorę jest ściśle określona. Jego objętość po rozprężeniu powinna odpowiadać objętości komory (rożnej w rożnych częściach śpiwora). Popularne dawniej dodawanie (dopychanie) większej ilości puchu skutkuje zwiększeniem ciężaru śpiwora bez poprawy jego zdolności izolacyjnych.
spis treści
Śpiwory z wypełnieniem sztucznym
Śpiwory z wypełnieniem sztucznym charakteryzują się mniejszą absorpcją wilgoci, szybciej wysychają. Stosowane w warunkach dużej wilgotności i podczas wycieczek zimowych (raczej łagodną zimą) z biwakowaniem w płachcie mogą z powodzeniem konkurować ze śpiworami puchowymi. Niższa cena jest również niebagatelnym argumentem. Wypełnienie sztuczne to przede wszystkim rożne formy włókien poliestrowych. Najważniejszą cechą jest sprężystość włókien i odpowiednia powierzchnia zewnętrzna. Sprężystość wpływa na współczynnik nadymania się a powierzchnia zewnętrzna odpowiada za hydrofobowość (niechęć do absorbowania wilgoci). Klasyczne włókno poliestrowe ma szorstką powierzchnię która nie tylko że stosunkowo dobrze przyjmuje wilgoć to dodatkowo powoduje sczepianie się sąsiednich włókien i znacznie obniża zdolność nadymania. Rozwiązano ten problem pokrywając włókna cienka warstwa silikonu. W tańszych śpiworach silikonowe pokrycie schodzi przy pierwszym praniu zwłaszcza jeśli wypełnienie jest no name.
Nie sposób wymienić tu wszystkie rodzaje wypełnień sztucznych, ograniczę się do najpopularniejszych, markowych materiałów:
- Quallofil-7. Na początku lat 80. firma DuPont wprowadziła na rynek sztuczne wypełnienie pod nazwa Quallofil-4 z czterema kanalikami wewnątrz włókna celem redukcji wagi. Obecnie włókna mają już 7 kanalików bez pogorszenia sprężystości.
- Thermolite Extreme. Nowy rodzaj wypełnienia również produkcji DuPont'a. Jest to mieszanka bardzo drobnych włókien (zatrzymujących cząsteczki powietrza), znacznie dłuższych, sprężystych włókien ułożonych pionowo oraz spiralnie zwiniętych włókien z 3 kanalikami nadającymi materiałowi wymaganą sprężystość. Używane przez firmę Nordisk w swoich śpiworach.
- MTI-Loft, Ultraloft, Terraloft. Rodzaj mieszanki spiralnych i kanalikowych (4- i 7-kanalikowe) włókien silikonowanych powierzchniowo. Firma Ajungilak używa MTI-Loft w serii śpiworów kompakt, Terraloft w śpiworach Igloo a Ultraloft w śpiworach całorocznych.
- Polarguard 3D. Ma zaokrąglone końce włókien oraz posiada drobniejszą strukturę od wymienionych wyżej. Współczynnik sprężystości (nadymania) jest najwyższy spośród wymienionych materiałów. Polarguard HV jest poprzednikiem 3D i charakteryzuje się ciągłością włókien i gładką powierzchnią.
Najbliższe lata przyniosą niewątpliwie dalszą poprawę własności wypełnień syntetycznych. Materiały syntetyczne są przyszywane do zewnętrznego i wewnętrznego pokrycia. Oczywiście brak jest szwów na wylot.
spis treści
Pokrycia zewnętrzne i wewnętrzne
Śpiwory, szczególnie puchowe, szyte są z bardzo gęstych materiałów aby zapobiec przenikaniu puchu lub włókien przez pokrycie. Tkaniny poliestrowe i nylonowe są lżejsze od bawełnianych (inlet) oraz bardziej odporne mechanicznie. Zapewniają też lepszą ochronę przed wilgocią. Typowym pokryciem zewnętrznym jest tkanina z włókna sztucznego, na przykład Pertex Nylon. W śpiworach ekstremalnych i wyprawowych używa się Super Dryloft firmy Gore który jest połączeniem membrany Gore-Tex z Rip-Stop-Nylon'em. Ten materiał jest całkowicie wiatroszczelny, wodoszczelny (8 metrów słupa wody) i dobrze radzi sobie z odprowadzaniem wilgoci.
Na pokrycia wewnętrzne najlepiej nadaje się czysty Nylon. Stosowany jest w śpiworach całorocznych, ekstremalnych i wyprawowych. Jego zalety to lekkość i wytrzymałość mechaniczna. Dodatkowo wolniej się brudzi w stosunku do bawełny oraz schnie szybciej. Kontakt gołej skóry z nylonem nie jest przyjemny. W śpiworach o mniejszych wymaganiach stosuje się tkaniny bawełniano-nylonowe lub bawełniano-wiskozowe. Jest to kompromis pomiędzy wagą i wytrzymałością mechaniczną a komfortem. Coraz częściej jako pokrycia wewnętrzne wykorzystuje się tkaniny poliestrowe. Dla osób lubiących komfort polecane są wkłady bawełniane do śpiworów inlet. Wpinany do śpiwora wkład dodatkowo chroni wnętrze przed zabrudzeniem. Taki wkład można łatwo wyprać bez uszczerbku dla własności śpiwora. Ostatnio pojawiły się wkłady szyte z polaru. Obniżają one użyteczną temperaturę śpiwora o około 5-8 stopni poprzez doskonałe odprowadzanie wilgoci ze skóry. Jeśli ktoś zamierza używać wkładu to polecam przyszyć do niego i do wnętrza śpiwora kilka rzepów. Pozwala to ustabilizować pozycję wkładu w śpiworze. Ja bez tych usprawnień budzę się z nogami skrępowanymi przez wkład.
spis treści
Ważne dodatki
Ściągany kaptur to integralna cześć śpiwora a nie dodatek. Należy zwrócić uwagę na łatwość ściągnięcia (zmniejszenia otworu) kaptura od środka i wielkość minimalnego otworu. Im mniejszy tym lepiej. Rzadko będziemy spali przy minimalnym otworze ale... Ściągany kołnierz puchowy dookoła szyi znacznie poprawia komfort termiczny dlatego występuje prawie we wszystkich współczesnych śpiworach. Zapinana kieszonka bardzo się przydaje zwłaszcza na okulary. Na dole śpiwora bardzo często możemy znaleźć dodatkowo ocieploną kieszeń na stopy z wszytą gumką idealne dla zmarzluchów. Zamek błyskawiczny śpiwora powinien być odpinany z dołu i z góry. W przypadku śpiworów z zamkiem po prawej i lewej stronie możliwe jest łączenie dwóch śpiworów. W celu? W celu przygarnięcia trzeciej zmarzniętej osoby. Jeśli myśleliście o czymś innym to wyjaśniam, cieplej jest gdy dwie osoby śpią każda w swoim śpiworze a nie w spiętych ze sobą. Wyjątek od tej reguły potwierdza moja żona, podobno działam jak piecyk katalityczny. Bardzo ważnym elementem jest wewnętrzna listwa wypełniona puchem zasłaniająca zamek. Kładąc się spać należy sprawdzić czy właściwie zasłania zamek. Zewnętrzna listwa przeciwwiatrowa powinna posiadać rzepy do zapięcia jej. Śpiwór powinien posiadać wszyty na zewnątrz kawałek taśmy w formie uszka. Umożliwia to podczas biwaku w trudnym terenie przywiązanie śpiwora aby wiatr go nie zwiał lub nie zsunął się w przepaść. Nie jest to oczywiście żadna asekuracja. Pokrowiec na śpiwór powinien być wodoszczelny (kroploszczelny) z klapką podkładaną pod otwór do ściągania. Bardzo dobrym pomysłem są umieszczone na bocznej powierzchni pokrowca trzy paski (!) do zmniejszania objętości spakowanego śpiwora (compression bag). Ja przyszyłem po prostu trzy paski uszyte z rzepów ze sprzączką. Działa rewelacyjnie.
spis treści
Konserwacja i przechowywanie
Po każdej wycieczce, nawet latem, rozwijamy śpiwór w domu i pozwalamy mu wyschnąć. Drobne zabrudzenia miejscowe, okolice kaptura możemy delikatnie wyprać gąbką starając się jak najmniej zwilżyć wypełnienie. Pranie śpiwora prawie zawsze oznacza pogorszenie jego właściwości. Jeśli już musimy śpiwór wyprać, stosujemy minimalne ilości środków piorących zalecanych przez producenta. Prać należy w dużej pralce bębnowej (takiej na 7 kg prania). Dobrze jest śpiwór wysuszyć w suszarce bębnowej, do suszenia dorzucamy 2-3 czyste piłki tenisowe lub trampki (też czyste). Ma to pomóc w uzyskaniu puszystości śpiwora. Do prania śpiworów puchowych i sztucznych należy stosować specjalne środki piorące. Drogie śpiwory ekstremalne i wyprawowe polecałbym oddać do czyszczenia, ale nie do pralni chemicznej tylko do producenta. W Niemczech niektóre sklepy ze sprzętem oferują taką usługę. Jej koszt wynosi około 50 DM co nie jest wielką sumą w porównaniu z ceną śpiwora (800 1200 DM). Śpiworów z wypełnieniem sztucznym nie należy wystawiać na działanie UV które degraduje strukturę włókien poliestrowych. Śpiwór przechowujemy w domu w pozycji maksymalnie rozwiniętej, warto mieć drugi, znacznie większy pokrowiec najlepiej bawełniany.
spis treści
Karimaty
Maty izolujące są nieodłącznym towarzyszem wędrówek po górach. Można wyróżnić kilka typów:
- klasyczne karimaty
- materace dmuchane
- materace samonadmuchujące się
- maty aluminiowe
Klasyczne karimaty wykonane są z gąbki PE o zamkniętych porach. Taka gąbka nie chłonie wilgoci i jest sprężysta. Karimaty wykonane z materiału o nazwie Evazote charakteryzują się czarnym kolorem i uznawane są za najlepsze. Materace dmuchane nadal mogą być z powodzeniem używane w górach. Oczywiście są to materace z nylonu o niskiej wadze. Zapewniają duży komfort i bardzo dobrą izolację, niestety są wrażliwe na przebicia. Dodatkowym problemem jest nadmuchanie takiego materaca zimą gdy wilgoć z oddechu zamarza wewnątrz materaca. Materace samonadmuchujące się rozwiązały ten problem choć również narażone są na przebicia. W tym przypadku nawet przebity materac stanowi pewną izolację (gąbka PE w środku). Są znacznie cięższe od karimat. Warto w góry brać materac grubszy ale krótszy. Długość ok. 120 cm wystarcza do podłożenia pod całe ciało za wyjątkiem nóg. Maty aluminiowe charakteryzują się niską wagą ale mają krotką żywotność i nadają się raczej jako maty awaryjne lub podczas biwaku na sianie w bacówce. Karimatę możemy nosić w pokrowcu lub bez, przypiętą na zewnątrz plecaka (lepiej jednak w pokrowcu). Materace dmuchane i samonadmuchujące się nosimy bezwzględnie w pokrowcu aby uniknąć uszkodzeń podczas transportu. Chciałbym tu jeszcze wspomnieć o hamakach. Niezastąpione podczas biwaku w ścianie mogą być używane w terenach leśnych. Wchodzenie i wychodzenie ze śpiwora rozłożonego w hamaku to niezła gimnastyka. Karimata lub mata aluminiowa jest tu niezastąpiona, musimy jakoś odizolować się od powietrza pod nami. Rozciągnięta nad nami płachta chroni od deszczu. Ten sposób biwakowania nadaje się raczej do wędrówek po Beskidach od wczesnej wiosny do jesieni. Umożliwia biwakowanie wszędzie w lesie bez konieczności szukania płaskiego i suchego miejsca. Płachta nie chroni od wiatru. Pewną wadą jest mały komfort psychiczny. W namiocie jest on większy. Hamaki siatkowe są bardzo lekkie.
spis treści
Tekst przygotował:
Wojciech Wierba
|
